Colloquium
Levensfilosofie
Verkenningen van een existentieel fenomeen
Angst is prominent aanwezig in ons hedendaagse leven, ook in meer extreme zin. Volgens de World Health Organization zijn anxiety disorders momenteel de meest voorkomende psychische stoornissen. Op de website van het Nederlandse Trimbos Instituut kunnen we eveneens zien dat angststoornissen de zogeheten stemmingsstoornissen overvleugeld hebben. De ‘depressie-epidemie’ waar vanaf de jaren negentig veelvuldig over is gesproken, gaat heden ten dage dus gepaard met wat je een ‘angst-hausse’ zou kunnen noemen.
Wat is er aan de hand? Leven we in angstaanjagende tijden, of zijn we op een bepaalde manier overgevoelig geworden? Maar wat is angst eigenlijk, wat behelst dit fenomeen precies? In dit symposium gaan we in op een aantal belangrijke antwoorden op deze kernvraag. We bewegen daarbij van de diepste zones van de menselijke existentie naar de meer vluchtige streken van historische cultuurverandering. Startend bij Søren Kierkegaard, die angst voor het eerst als existentieel kernfenomeen centraal stelde en het daarbij onderscheidde van vrees, richten we ons vervolgens op Martin Heidegger, die op eigen wijze Kierkegaards gedachten opnam en angst verbond met de notie van de ‘grondstemming’. Verdere stappen aangaande angst als grondgegeven worden gezet via psychoanalyse en Zenboeddhisme, om ten slotte uit te komen bij de eerdergenoemde signaleringen van een hedendaagse ‘angst-hausse’ en ‘depressie-epidemie’. De vraag daarbij is dan in welke zin angst en depressie ook inhoudelijk als complementair begrepen kunnen worden.
Wat leert de filosofie van Levinas ons over vriendschap? Hoe verbindt Kierkegaard de angstaanjagende ervaring van leegte met de mogelijkheid van ware vrijheid?
Het doel van het Colloquium Levensfilosofie is om, verspreid over het academische jaar, vijf extra-curriculaire minisymposia te organiseren over verschillende filosofisch en maatschappelijk relevante thema’s. Daarbij staat de dialoog over de ethische, existentiële en spirituele aspecten van deze thema’s voorop.
Het Colloquium Levensfilosofie is tevens bedoeld als brug tussen de academische filosofie en de samenleving. Het is een laagdrempelig platform voor studenten, docenten en belangstellenden van buiten de universiteit.
De bijeenkomsten zijn gratis toegankelijk en vinden op vrijdagmiddagen plaats in een van de zalen van de Universiteit Leiden. In de regel zijn er twee of drie sprekers en een dagvoorzitter.
De aankondigingen van de mini-symposia worden vermeld op deze website. U kunt de aankondigingen ook per e-mail ontvangen; meld u aan voor de nieuwsbrief.
Het Colloquium Levensfilosofie is opgericht in 2002. Het is voortgekomen uit een initiatief van dr. Gerard Visser die van 1985 tot 2015 medewerker cultuurfilosofie was aan het Instituut voor Wijsbegeerte van Universiteit Leiden. Het Colloquium Levensfilosofie bestaat thans uit:
Dr. Bert van den Bergh
André van Delft MA, MSc
Prof. em. dr. Hans Gerding
Dr. Joris D. Raven
Dr. Gerard Visser
